jump to navigation

માનવ જન્મ January 25, 2014

Posted by chimanpatel in : ગઝલ , 5 comments

જીભ ચાલે છે તો બોલો, બીજાને દુભાવવા તો નહિ!
હાથ લંબાવો તો મદદ માટે, લાફો મારવા તો નહિ!

વસ્ત્રો ખરીદો એવા બદનને ખૂલ્લા રાખવા તો નહિ!
પગરખાં છે પગ સાચવવા, બીજાને કચડવા તો નહિ!

પાણી પ્રિતના જો પાવો, તરસ્યા રાખવા તો નહિ!
શોબત શરાબની રાખો તો, ભાન ભુલવા તો નહિ!

મણકા માળાના ફેરવો , મનને મણાવવા તો નહિ!
ભજન ભગવાનના ભજો, દેખાવ કરવા તો નહિ!

સેવા કરો સમાજની, સ્વમાન ગુમાવવા તો નહિ!
વાતો વિશ્ર્વશાંતિની કરો, ખુદની લુંટાવવા તો નહિ!

સ્વાર્થને સાથમાં રાખી સબંધ બગાડવા તો નહિ!
આશરો અસત્યનો લઇ, સત્યને છૂપાવવા તો નહિ!

કામ આજનું આજે કરો, મુલતવી રાખવા તો નહિ!
માનવ જન્મ ‘ચમન’ મળ્યો, વેડફી નાખવા તો નહિ!

• ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૧૧જાન્યુ ‘૧૪)

હસી લો, આજે મળ્યું છે તો! January 18, 2014

Posted by chimanpatel in : Uncategorized , 4 comments

1. એક કવિ, માતાજીના ભક્ત હતા. ‘શોલે’ મુવી જોતાં જોતાં એમને બગાસુ આવી ગયું અને એમનાથી બોલાઇ જવાયું; ”હે…મા!”
રસોડામાં કામ કરતી ધર્મપત્નીના કાને “હે..મા” શબ્દો પડ્યા તો એ બોલી ઉઠ્યા; ‘ત્રણ છોકરાઓના બાપ થઇ ‘હેમાનું’ નામ લેતાં તમને શરમ નથી આવતી!! સત્યાનાશ જાય એ સિનેમાવાળાઓનું.”

2. ધર્મપત્નીઓ જ્યારે ‘મુડ’માં હોય ત્યારે આપણામાંના ઘણાને આ તો સાંભળવા મળ્યું જ હશે?!
પત્નીઃ ‘…પરણ્યા પહેલાં તમે મારી પાછળ પાછળ ફરતા હતા; યાદ આવે છે?”
પતિઃ “ પિંજરમાં કંઇક ખાવાનું હોય તો જ ઉંદર એ તરફ જાય અને પછી ફસાય!!”

*વિચાર તણખોઃ કાન્તિ પટેલ
*શબ્દદેહઃ ચીમન પટેલ ‘ચમન’
* હે રામ, હે રામ, હે રામ *

આ વાંચી ન હસ્યા હોય એમણે મને અથવા ડોકટરને ફોન કરવા વિનંતિ.

મનીષા December 25, 2013

Posted by chimanpatel in : કાવ્યો,Uncategorized , 5 comments

ટહુકાર કો, પારેવા, પપૈયા, મયૂરના,
જગાડી જાય સ્પંદનો પોઢેલ ઉરના.

વરસી રહી ઘરા પર, ઘરા વર્ષા તણી,
નવરાવી મૂકી સ્વજન પોતાનું ગણી.

ચેતના આવી ધરતીમાં, હતી જે સુપ્ત,
મ્હેંકી ઉઠી માટી થઇ જતાં એ તૃપ્ત.

જોડું પારેવાનું કો’ બેઠું લપાઇ ડાળે,
માત બાળની લે, સંભાળ જઇ માળે.

આવી ઉભી બારણે, વિહવળ બની પ્રિયા,
વાટ જોતી પ્રિતમની મૂકીને બધી ક્રિયા.

સૃષ્ટિ સ્નેહમાં આજ તો ડૂબી ગઇ સારી.
ન થઇ મનીષા પુરી, આજ સુધી મારી!
***********
ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૭ ઓગષ્ટ ’૬૪)

હાઇકુ December 14, 2013

Posted by chimanpatel in : હાઈકુ , 4 comments

વગાડ્યો બેલ,
ખોલશે અંદરથી એ;
ઘરતો સૂનું!!
*******
એની નજર,
ચીરી ગઇ દિલને;
આપી અશાંતિ!
*******
ચીમન પટેલ ‘ચમન’
(૧૩ ડિસેમ્બર’૧૩)

તાલી પાડુ છું! November 17, 2013

Posted by chimanpatel in : ગઝલ , 10 comments

વ્યક્તિ ઓળખું કે ન ઓળખાય, તાલી પાડું છું!
ભાષણ સમજાય કે ન સમજાય, તાલી પાડું છું!

તાલી મારે પાડવી કે ન પાડવાની માથાકૂટ છોડી,
મોં ભલેને પ્રેક્ષકોનું પછી મરડાય, તાલી પાડું છું!

પાર્ટી સંગીતની હોય કે હોય ક્યાંય ભજનો પછી,
ગાનાર સાંભળીને પછી હરખાય, તાલી પાડું છું!

માઇક મળતાં ભાન સમયનું જે ભૂલી જતા હોય;
બેસી જવાનું એમને પછી સમજાય, તાલી પાડું છું!

મહેમાનોને સાંભળી, તાલીઓથી વઘાવ્યા પછી,
ઘરકી મુરઘી દાળ પછી ન કહેવાય, તાલી પાડું છું!

તાલી પાડવાની ટેવ પડી ગઇ છે હવે તો એવી,
જાત મારી પછી સૌને પરખાય, તાલી પાંડુ છું!

સરી જાય શબ્દો ગઝલના સમજ્યા વગર સૌને
‘ચમન’ પછી એકલો ન પડી જાય, તાલી પાડું છું!
***************
ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૧૭નવેમ્બર’૧૩)

ધર્મીને ત્યાં ધાડ !! • લેખકઃ ચીમન પટેલ ‘ચમન’ October 31, 2013

Posted by chimanpatel in : ટુંકી વાર્તા , 7 comments

મેઘાને ‘ગ્રોસરી સ્ટોર’માં મારે અવાર નવાર મળવાનું થતું હતું.

બંને ગુજરાતી હોઇ ‘કેમ છો?’ નો અમારો વહેવાર હતો, પણ કોઇક કોઇક વાર અમે એક બીજાના કુટુંબીઓની વાત કાઢીને, સ્ટોરમાં થોડો સમય પસાર કરી લેતા હતા.
આજે મેઘાએ મને સ્ટોરમાં જોતાં જ ઉભો રાખ્યો ને કહ્યું; ‘મારે તમને એક વાત કરવી છે જો તમારી પાસે થોડો સમય હોય તો?’
‘સ્યોર’, મારે કોઇ ઉતાવળ નથી!’ મેં કહ્યું.
મેઘાએ વાતની શરુઆત કરી; ‘તમે મારા દિકરા વિશે જે સલાહ આપી હતી એ સાચી પડી!’

વાત એમ હતી કે અમારી એક બીજાના કુટુંબોની વાતોમાં એક વાર મેં મેઘાને પુછેલું; ‘તમારા કુટુંબમાં તમે કોણ કોણ છો?’
મેઘા બોલી; ‘‘હું અને મારો ૧૮ વર્ષનો દિકરો બસ.’
‘કેમ, તમારા ‘હસબન્ડ’….’ હું આગળ બોલવા જાઉ ત્યાં જ મેઘા બોલીઃ ‘એ, બે વર્ષ પહેલા ‘હાર્ટએટેક’ માં ગુજરી ગયા!’.
મેં દિલસોજી વ્યક્ત કરી અને ત્યારથી મને મેઘા માટે કુણી લાગણી પેદા થઇ હતી.
એક દિવસે એણે, સામે ચડીને, મને એના દિકરા કુનાલની પ્રશંસા કરતાં એના એક સારા કામની વાત કરી.
કુનાલ એક દિવસ એની ગાડીમાં ‘ગેસ’ ભરી રહ્યો હતો ત્યારે બાજુના પંપ પર ‘ગેસ’ ભરવા પ્રયત્ન કરતી એક દેખાવડી ‘મેક્સીકન’ યુવતિએ કુનાલ પાસે આવી, પેટ્રોલ ભરવા થોડા પૈસા આપવાની કામણ હાસ્ય સાથે માગણી કરી. કુનાલે એના પાકીટમાંથી દસ ડોલર કાઢીને એને આપ્યા. હાસ્ય વેરતી, આભાર માની એ એની ગાડી માં ‘ગેસ’ ભરવા લાગી.
આ વાત મેઘાએ મને જ્યારે કહી ત્યારે મેઘાને મારાથી કહેવાઇ ગયું હતું; ‘ધર્મીને ત્યાં ધાડ કેમ પડતી હશે’?
મેઘા બોલી;‘હું સમજી નહિ! તમે શું કહેવા માગો છો?’
મેઘાને ચેતવણી આપતાં મે ઉમેર્યું; ‘મેઘાબેન, અત્યારનો સમય સારા માણસો માટે નથી. આજકાલ આવી દેખાવડી છોકરીઓ ભલા માણસોનો લાભ લઇ એમને જ ફસાવતી હોય છે. ભલમણસાઇનો જમાનો હવે રહ્યો નથી! સારા માણસો આ ભૂલી જાય છે એમની ભલમણસાઇના જોશમાં!
આજે મેઘાને એના દિકરા કુનાલની કોઇ બીજી સારી ભલમણસાઇની વાત કહેવી હશે એવું મને લાગ્યું.
મેઘાએ વાતની શરુઆત કરી.
ગઇ વખતની જેમ, એજ પંપ પર, પેલી ‘મેકસીકન’ છોકરીએ ફરી કુનાલ પાસે આવીને પૈસાની માગણી કરી ત્યારે કુનાલે આ વખતે દિલગીરી સાથે એ છોકરીને કહેવું પડ્યું ‘ ‘સોરી’, મારી પાસે તમને આપવા જેટલા પૈસા નથી’
‘ઓકે’ કહી એ તો એની ગાડી પાસે ગઇ અને ફોન પર વાત કરવા લાગી જે કુનાલે જોયું અને એને થયું કે ‘બલા ગઇ’!
પાંચ મિનિટમાં તો પોલીસ ત્યાં આવી ગઇ! પોલીસની પૂછપરછમાં પેલી યુવતિએ પોલીસને કહ્યું; ‘ મારે થોડા પૈસા ગેસ માટે ખૂટતા હતા તો આ યુવાન પાસે પૈસાની માગણી કરી તો એણે પૈસા આપવાની સામે ‘સેક્સ’ની માગણી મૂકી. પોલીસ કુનાલ પાસે આવીને પેલી યુવતીની વાત કુનાલને કહી. કુનાલ પોલીસને કહેતો રહ્યો કે એ યુવતી ખોટું બોલે છે. એણે એવું કહ્યું જ નથી! આગળની એ છોકરીની વાત કુનાલ કહેવા જતો હતો, પણ પોલીસે કુનાલને પુરો સાંભળ્યા વગર જ એને હાથકડી પહેરાવવા જતો હતો ત્યાં જ આ બધું નિહાળતો સ્ટોરનો ભારતીય માલિક દોડતો ત્યાં આવી પહોચ્યો. એ માલિકે પોલીસને કહ્યું; ‘હું આ પંપનો માલિક છું ને આ છોકરી આવી રીતે લોકોની પાસેથી પૈસા પડાવે છે એ મેં જોયું છે. કેટલાયે દિવસોથી હું આની ફરિયાદ પોલીસને કરવા વિચારતો હતો. આ છોકરાને હું સારી રીતે જાણું છું. મને આ મોકો મળતાં આ છોકરીને આજે ખુલ્લી પાડવા દોડતો આવ્યો છું. આ છોકરો બિલકુલ નિર્દોષ છે. હું એની આપને ગેરંટી આપું છું.
આ સાંભળી પેલી છોકરી તો ઝટ ગાડી ચાલું કરીને ત્યાંથી ભાગી અને એની પાછળ ભાગી પોલીસ.

કુનાલે એ માલિકનો ખુબ ખુબ આભાર માન્યો એને આ ન કલ્પેલા સંકટમાંથી બચાવવા માટે .
બસ, આ જ વાત મેઘાને મને કહેવી હતી. ધર્મીને ત્યાં કેમ ધાડ પડે છે એ વાત એને હવે સમજાઇ ગઇ હતી!!

(૨૦ઓક્ટોબર’૧૩)
**********************************************

મળે ન મળે! October 6, 2013

Posted by chimanpatel in : ગઝલ,Uncategorized , 3 comments

જમીલો પકવાન પેટ ભરી, ફરી મળે ન મળે!
લખીલો તમે ગઝલ, શબ્દ ફરી, મળે ન મળે!

વિદેશે ફરવાનું હવે થઇ ગયું છે એવું તો સહેલું,
મન ભરી ફરીલો તક આ પછી, મળે ન મળે!

કરી રાખ્યું છે ઘન ભેગું આજ સુધી તો ઘણું,
દઇ દો દાનમાં થોડુ લેનારા વળી, મળે ન મળે!

કરી છે તમે વાતો ખોટી ઘણી બધી આજ સુધી,
કહિ દો હવે તો સાચું, સાંભળનાર ફરી, મળે ન મળે!

નવા વર્ષે જાય છે તું દોડતો મંદિરે દર્શને તો કાયમ,
કરી લે દર્શન માબાપના ઘરમાં પછી, મળે ન મળે!

નથી જાણતા કોઇ, આ દિલ બંધ પડી જાશે ક્યારે,
કરીલે હવે તું માનવ દર્શન દિલ ભરી, મળે ન મળે!

નવું તે શું જાણ્યું સભાઓમાં જઇ જઇ ‘ચમન’
મહીના અવાજ્ને તું સાંભળ કદી, મળે ન મળે!

• ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૨૫માર્ચ’૧૨)

એવું બને!

Posted by chimanpatel in : ગઝલ , add a comment

કેડમાં હોય છોરુ ને ખોળો બધે, એવું બને!
કેદાર જઇને જાત્રા, અધુરી રહે, એવું બને!

મૂકી આવીએ મા-બાપને, જઇ ઘરડા ઘરમાં,
મ્રુત્યુ પછી ભજનો, નિત ગાઇએ, એવું બને!

પૈસા લખાવો આગળ પડી, ટીપ્પણીમાં કાયમ,
માગવા આવે ઘેર જ્યારે ,મોઢું બગડે, એવું બને!

મંદિર બનાવ્યું ઘરમાં મોટું પૈસા ખૂબ ખરચીને,
ગામના મંદિરોના દર્શને, જીવ દોડે. એવું બને!

પતિ છો હોય જ્ઞાની, ધાર્મિક ને પુસ્તકોનો પંડિત,
બાપુને સાંભળવા જાઓ, સખીઓ જોડે, એવું બને!

પત્ની મળી વફાદાર ને વળી સીતા સમી ‘ચમન’,
કથાઓ સાંળતાં નજર, રાવણની બને, એવું બને!

• ચીમન પટેલ ‘ચમન’ ( ૧૬ઓગષ્ટ’૧૩)

નજરકેદ September 22, 2013

Posted by chimanpatel in : કાવ્યો , add a comment

કાતિલ કોઇની નજર,
આવી હથડાય છે-
દિલ પર!
નજરકેદ થઇ-
ધ્રુજાવી જાય
દિલને
બની
દિલકંપ (ધરતીકંપ)!
ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૨૨સપ્ટે.’૧૩)

ગરમી August 5, 2013

Posted by chimanpatel in : કાવ્યો , 1 comment so far

ગરમી!! *ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૦૪ઓગષ્ટ’૧૩)

ગ્રીષ્મની ગરમી સૌને ગૂંગળાવી રહી છે. વરસાદની ચીંતા સહુને સતાવી રહી છે. એમાંયે ‘યાર્ડ’ની કે ખેતરની ખેતી કરતા ખેડુતોનું દયાન આકાશ તરફ જાણે –અજાણે જાય છે. ઍમાયે જ્યારે વાદળો દેખાય છે ત્યારે વરસાદ આજે તો આવશેની આશામાં મન થોડું હળવું થાય છે. જ્યારે વાદળો વાયરા સાથે વિખરાઇ જાય છે ત્યારે મન નિરાશામાં નિચોવાઇ જાય છે.

‘એરકંડીશન’વાળા આલિશાન ઘરમાં, પોતાના પતિ (કે પત્ની) વગર રહેતી વ્યક્તિ, આવા સમયે એ, બાહ્ય અને આંતરિક ગરમીનો અહેસાસ કરતી હોય છે.

૧૯૬૫માં, ભાવનગરની ભૂમીપર,આવા એક ઉનાળાના દિવસે હું બાહ્ય અને આંતરિક ગરમીનો અહેસાસ કરી રહ્યો હતો, ત્યારે આ કાવ્ય રચાયું હ્તું અને ‘સૌરાષ્ટ સમાચાર’ દૈનિકે એને છાપીને મને પ્રોત્સાહિત કર્યો હતો.

તમને મારા ખાસ મિત્ર/સ્નેહી સમજી તમારા વાંચન માટે અહિ ટપકાવું છું.

ઉકળાટ
ક્યાંય આછોય વર્ષાનો ભાર નથી,
એ વાતનો સહુ દિલમાં ઉચાટ છે.
ઋતુનો ન જણાય ક્યાંય રે અણસાર,
ને ગગનમાં ન વાદળનો ગગડાટ છે!
કોના પાપે રે વરસે ન આજ વાદળી,
અનિલની લે’રીએ ખેંચાઇ જે જાય છે.
પશુ, પક્ષી ને ધરતીની વેદના,
જોઇનેય નવ એને કંઇ થાય છે!
વેદના વધારીનેય એ તો વરસી ગયો;
ઉકળાટ ઉરનો મારો ઉરમાં જ રહી ગયો !!

૦ ચીમન પટેલ ‘ચમન’ (૧૧જુલાઇ’૬૫)
(‘સૌરાષ્ટ સમાચાર’ ના ૨૦જુલાઇ’૬૫ ના અંક્માં પ્રગટ)

Powered By Indic IME